اجازه تبعيت مىفرماييد ؟ جواب : براى كسانى كه اطمينان پيدا مىكنند ، مانعى ندارد . سؤال 235 : در كشور سوئد در بعضى از مناطق به مدت 52 روز خورشيد در آسمان غروب نمىكند . و در بعضى از مناطق ديگر طول روز 23 ساعت است . و در بعضى از مناطق ديگر طول روز 17 ساعت است . تكليف نماز و روزه برادران مسلمان در اين مناطق چيست ؟ جواب : در فرض اوّل ملاك را براى نماز و روزه بلاد و شهرهاى متعارفه كه شب و روز آنها تقريبا مساوى است ( مثل مكه و مدينه ) قرار دهند ، يعنى نماز ظهر و عصر را بخوانند ، شش ساعت بعد نماز مغرب و عشاء را بخوانند و يازده ساعت بعد نماز صبح را بخوانند و روزه را هم به همين ملاك بگيرند و در همين فرض مىتوانند ملاك را وطن و شهر خود قرار دهند ، مثلا اگر از تهران رفته‌اند با اذان ظهر تهران ، نماز ظهر و عصر را بخوانند و با اذان مغرب و عشاء ، نماز مغرب و عشاء را و با اذان صبح ، نماز صبح را بخوانند و روزه را نيز به همين ملاك بگيرند و در عين حال اگر سفر به آن منطقه لزومى ندارد به مناطقى سفر كنند كه بتوانند عبادات خود را در اوقات شرعيه انجام دهند . در فرض دوم و سوّم نماز صبح را قبل از طلوع خورشيد بخوانند و نماز ظهر و عصر را در نيمه دوم روز ( بعد از زوال ) بخوانند و نماز مغرب و عشاء را بعد از غروب ( مغرب ) بخوانند و روزه را از قبل از اذان صبح تا مغرب بگيرند هر چند مقدارى طولانى است و در فرض دوّم كه روز 23 ساعت است ، اگر سفر لزومى ندارد و ممكن است به منطقه‌اى سفر كنند كه شب طولانى تر باشد تا بتوانند با فاصله بيشتر بين نمازها ، نماز بخوانند و روزه بگيرند . قبله سؤال 236 : اين جانب وارد منزل دوستم شدم و براى نماز از قبله سؤال كردم و او جهتى را معين كرد و من توجه نداشتم كه بايد يقين به قبله داشته باشم و نماز را خواندم ، اكنون نماز چه صورتى دارد و بعدها اگر چنين پيشامدى كرد چه وظيفه‌اى دارم ؟